Tarihin ilk şikâyeti: “Bana kötü bakır gönderdin”

UR, MÖ ~1750 — Antik Ur kentinden çıkarılan bir kil tablet, insanlık tarihinin bilinen en eski müşteri şikâyeti olarak dikkat çekiyor. Nanni adlı bir müşterinin, bakır tüccarı Ea-Nasir’e yazdığı çivi yazılı mektup, hem gönderilen malın kalitesiz oluşundan hem de kendisine yapılan kötü muameleden yakınıyor.

Tablette Nanni, tüccarın kaliteli bakır sözü verdiğini ancak sözünü tutmadığını; ulağının önüne kötü külçeler koyup “ister al ister git” dercesine davrandığını anlatıyor. Müşterinin sitemi tarihe geçen bir cümlede özetleniyor: “Beni ne sanıyorsun ki bana böyle davranıyorsun?”

““Beni ne sanıyorsun sen?””

Kayıtlar, Ea-Nasir’e yalnızca Nanni’den değil, başka müşterilerden de benzer şikâyetler geldiğini gösteriyor. Aynı evde bulunan çok sayıda şikâyet tabletinin, tüccarın alışverişte pek de güvenilir biri olmadığına işaret ettiği belirtiliyor.

Uzmanlar, tabletin ticaretin, sözleşmenin ve müşteri memnuniyetsizliğinin en az insanlık kadar eski olduğunu kanıtladığını vurguluyor. Yaklaşık dört bin yıl önce bir alışverişin bu kadar ayrıntılı biçimde kayda geçirilmiş olması, dönemin ticari hayatının ne denli kurumsallaştığını da gösteriyor.

Bir araştırmacı, “Aradan yaklaşık dört bin yıl geçmiş ama duygu bugün de tanıdık: söz verilen kalite, çıkan başka mal, kırgın bir müşteri ve tutulmayan bir söz” dedi. Tabletin bugün bir müzede sergilendiği, çağdaş okurlar arasında büyük ilgi gördüğü belirtiliyor.