Firavunun hançeri gökten: Meteor demirinden yapılmış

KRALLAR VADİSİ, MÖ 1323 — Genç firavun Tutankamun’un defin hazırlıklarında dikkat çeken bir eser, uzmanları şaşırttı: kralın bedenine sarılan sargıların arasına konan bir hançerin, çağın bilinen madenlerinden değil, gökten düşen meteor demirinden yapıldığı belirlendi. Altın işçiliğinin doruğunda bir uygarlıkta, asıl değerli görülen şeyin bu demir olması dikkat çekiyor.

Bıçağın, bronzun hüküm sürdüğü, demir işçiliğinin ise henüz yaygınlaşmadığı bir çağda üretilmiş olması, eseri olağanüstü kılıyor. Binlerce yıl paslanmadan kalması da onu benzerlerinden ayırıyor.

“Firavun, gökten düşen bir metali kuşanmış.”

İncelemeyi yürüten uzmanların, taşınabilir bir ışın cihazıyla yaptıkları ölçümlerde bıçağın yüksek oranda nikel — yüzde ona yakın — ve az miktarda kobalt içerdiğini saptadıkları bildirildi. Bu oranların, yeryüzü demirinde değil, ancak gökten düşen demir göktaşlarında görüldüğü belirtiliyor.

Bir saray ustası, eski Mısır’ın gökten düşen metale “gökyüzünün demiri” dediğini ve bu malzemeyi kutsal saydığını hatırlattı. Hançerin, bu inancın somut bir kanıtı olduğu değerlendiriliyor.

Uzmanlar, eserin hem bir statü sembolü hem de dönemin gök cisimlerine yüklediği kutsallığın bir belgesi olduğu görüşünde. Bir firavunun öbür dünyaya, tam anlamıyla “gökten inen” bir silahla uğurlanmış olması, çağın gökyüzüyle kurduğu ilişkiye ışık tutuyor.