Vezüv patladı: Pompeii saatler içinde kül altında

POMPEII, 24 Ağustos 79 — Napoli Körfezi’ndeki Vezüv Yanardağı bugün öğleden sonra şiddetle patladı. Gökyüzüne yirmi-otuz kilometre yükseldiği belirtilen dev kül, taş ve gaz sütunu, kısa sürede Pompeii ve çevresindeki yerleşimleri karanlığa gömdü. Rüzgârın külü Pompeii üzerine sürüklediği, kentin saatler içinde metrelerce süngertaşı altında kaldığı bildiriliyor.

Felaketin iki aşamada geldiği anlaşılıyor. İlk aşamada üzerine kül ve süngertaşı yağan kentte panik yaşandı; halkın bir bölümü bu sırada kaçmayı başardı. Ancak gün ağarırken sütun çöktü ve dağın yamaçlarından kentin üzerine, saatte yüz kilometreye varan hızla ve yüzlerce dereceyi bulan sıcaklıkta kızgın gaz-kül selleri indi. Bu akışların, kaçamayanları oldukları yerde mühürlediği belirtiliyor.

“Öğleden sonra gökyüzü karardı; gece kent yok oldu.”

Daha kuzeydeki Herculaneum’un ise farklı bir kaderi paylaştığı öğrenildi; rüzgâr külü başlangıçta bu kentten uzağa taşımış, ama gece inen kızgın çamur ve gaz akıntıları burayı da yuttu. Limandan kayıklarla kaçmaya çalışanların kıyıda mahsur kaldığı bildiriliyor.

Bölgeye yakın bir donanma komutanının — aynı zamanda tanınmış bir doğa bilimcisinin — halkı tahliye etmek ve olayı yakından görmek için gemilerle karşı kıyıya geçtiği, ancak zehirli gaz bulutunda hayatını kaybettiği öğrenildi. Körfezin öte yakasından felaketi izleyen genç bir yeğeninin gördüklerini not ettiği, bu kayıtların olayın tek görgü tanığı anlatısı olabileceği belirtiliyor.

Kayıp boyutunun günler içinde netleşmesi bekleniyor; binlerce kişinin öldüğünden korkuluyor. Uzmanlar, külün altında bir anda donan kentin — sofradaki ekmeği, duvardaki yazısı, sokaktaki insanıyla — ileride “antik yaşamın en eksiksiz fotoğrafı” olarak ortaya çıkabileceğini söylüyor.