Hunlar · Devlet

Batı Hun Devleti

Hun birliğinin bölünmesiyle Çiçi Tanhu’nun Talas boyunda kurduğu kısa ömürlü devlet.

Batı Hun Devleti, Büyük Hun İmparatorluğu’nun MÖ 1. yüzyılda bölünmesi sonucunda Çiçi (Zhizhi) Tanhu’nun batıda, Talas ırmağı boyunda kurduğu devlettir. MÖ 36’da Çin ordusunun saldırısıyla yıkıldı. Kısa ömrüne rağmen Hunların batıya, Orta Asya içlerine yönelişinin ilk örneğidir.

İçindekiler
  1. Bölünme
  2. Talas’ta devlet
  3. Sonu
  4. Mirası
  5. Kaynakça

Bölünme

MÖ 1. yüzyılın ortasında Hun tahtı için birçok aday ortaya çıktı. Sonunda iki kardeş, Huhanye ve Çiçi, rakip tanhular olarak kaldı. Huhanye, MÖ 51’de Han sarayına giderek Çin’e bağlılık gösterdi ve destek aldı. Çiçi ise Çin’e boyun eğmeyi reddetti ve batıya yöneldi.

Talas’ta devlet

Çiçi batıda Wusunları ve Kangkü (Kangju) halkını kendine bağladı ve Talas ırmağı kıyısında bir merkez kurdu. Çin kaynaklarına göre burada çift surlu, hendekli bir kale inşa ettirdi. Batıda güçlenen Çiçi, Han elçilerini öldürdüğü için Çin’in düşmanı ilan edildi.

Sonu

MÖ 36’da Han generalleri Gan Yanshou ve Chen Tang, Çin sarayından tam izin almadan büyük bir orduyla Talas’a yürüdü. Kale kuşatıldı ve ateşe verildi; Çiçi Tanhu öldürüldü, kesik başı Han başkentine gönderildi. Han kayıtlarında bu kuşatmada “balık pulu düzeninde” savaşan askerlerden söz edilmesi, bazı araştırmacıların Roma lejyonerlerinin burada bulunduğu yönünde tartışmalı bir teori ortaya atmasına yol açmıştır.

Mirası

  • Hunların batıya göçünün ilk büyük halkasıdır.
  • Talas bölgesi, sonraki yüzyıllarda da bozkır tarihinin önemli sahnelerinden biri oldu.

Kaynakça

  • Ban Gu, Han shu, 70 ve 94. bölümler.
  • Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Batı Hun Devleti için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →