Kökeni ve göç
Avarların kökeni tartışmalıdır. Bizans kaynakları, Göktürklerin egemenliğinden kaçan bir topluluğun batıya geldiğini ve kendilerini Avar olarak tanıttığını yazar. 558’de Avar elçileri İstanbul’a gelerek İmparator I. Justinianus’tan yurt ve yıllık hediye istedi. Göktürkler ise Bizans’a gönderdikleri elçiler aracılığıyla Avarların kendi kaçak tebaaları olduğunu bildirdi.
Pannonya’da devlet
Bayan Kağan döneminde Avarlar, Langobardlarla ittifak yaparak 567’de Gepidleri yendi; Langobardlar İtalya’ya göç edince Pannonya ovası Avarlara kaldı. Avarlar buradan Balkanlara ve Orta Avrupa’ya seferler yaptı. 582’de Sirmium (Sremska Mitrovica) alındı. Bizans, Avarlara yıllık yüz binlerce altın sikke vergi ödedi.
626 İstanbul kuşatması
626’da Bizans İmparatoru Herakleios Sasanilere karşı doğuda savaşırken, Avar kağanı Sasani ordusuyla anlaşarak İstanbul’u karadan kuşattı. Sasani ordusu Boğaz’ın Asya yakasında beklerken Avar ve Slav kuvvetleri surlara saldırdı. Bizans donanmasının Slav kayıklarını batırması ve surların dayanması üzerine kuşatma başarısız oldu. Bu yenilgi Avarların Balkanlardaki gücünü sarstı.
Sonu
7. ve 8. yüzyıllarda Avarlar Pannonya’da varlığını sürdürdü; mezarlarından çıkan altın kemer tokaları ve üzengiler bozkır kültürünün Orta Avrupa’daki izleridir. Avrupa’ya üzengiyi getirenlerin Avarlar olduğu düşünülür. 791–796 arasında Şarlman ve oğlu Pippin’in seferleri, Avarların “halka” denen merkezini ele geçirip büyük hazinelerini Frank ülkesine taşıdı. Avar siyasi varlığı 9. yüzyılın başında sona erdi.
Mirası
- Avrupa’ya üzengi ve bozkır süvari tekniklerinin yayılmasında rol oynadılar.
- Pannonya ovası, sonraki yüzyıllarda Macarların yurdu oldu.
Kaynakça
- Menandros Protektor ve Theophylaktos Simokattes’in eserleri.
- Walter Pohl, The Avars: A Steppe Empire in Central Europe, 567–822, Cornell, 2018.