Göktürkler ve Uygurlar · Devlet

Avar Kağanlığı

Orta Avrupa’da iki yüzyıl hüküm süren, 626’da İstanbul’u kuşatan bozkır kağanlığı.

Avar Kağanlığı, 6. yüzyılın ortasında Avrasya bozkırlarından batıya gelen Avarların Pannonya ovasında (bugünkü Macaristan) kurduğu devlettir. Yaklaşık iki yüzyıl boyunca Orta ve Doğu Avrupa’nın en güçlü siyasi yapılarından biri oldu; Bizans’ı vergiye bağladı ve 626’da Sasanilerle birlikte İstanbul’u kuşattı. 8. yüzyılın sonunda Frank Kralı Şarlman’ın seferleriyle yıkıldı.

İçindekiler
  1. Kökeni ve göç
  2. Pannonya’da devlet
  3. 626 İstanbul kuşatması
  4. Sonu
  5. Mirası
  6. Kaynakça

Kökeni ve göç

Avarların kökeni tartışmalıdır. Bizans kaynakları, Göktürklerin egemenliğinden kaçan bir topluluğun batıya geldiğini ve kendilerini Avar olarak tanıttığını yazar. 558’de Avar elçileri İstanbul’a gelerek İmparator I. Justinianus’tan yurt ve yıllık hediye istedi. Göktürkler ise Bizans’a gönderdikleri elçiler aracılığıyla Avarların kendi kaçak tebaaları olduğunu bildirdi.

Pannonya’da devlet

Bayan Kağan döneminde Avarlar, Langobardlarla ittifak yaparak 567’de Gepidleri yendi; Langobardlar İtalya’ya göç edince Pannonya ovası Avarlara kaldı. Avarlar buradan Balkanlara ve Orta Avrupa’ya seferler yaptı. 582’de Sirmium (Sremska Mitrovica) alındı. Bizans, Avarlara yıllık yüz binlerce altın sikke vergi ödedi.

626 İstanbul kuşatması

626’da Bizans İmparatoru Herakleios Sasanilere karşı doğuda savaşırken, Avar kağanı Sasani ordusuyla anlaşarak İstanbul’u karadan kuşattı. Sasani ordusu Boğaz’ın Asya yakasında beklerken Avar ve Slav kuvvetleri surlara saldırdı. Bizans donanmasının Slav kayıklarını batırması ve surların dayanması üzerine kuşatma başarısız oldu. Bu yenilgi Avarların Balkanlardaki gücünü sarstı.

Sonu

7. ve 8. yüzyıllarda Avarlar Pannonya’da varlığını sürdürdü; mezarlarından çıkan altın kemer tokaları ve üzengiler bozkır kültürünün Orta Avrupa’daki izleridir. Avrupa’ya üzengiyi getirenlerin Avarlar olduğu düşünülür. 791–796 arasında Şarlman ve oğlu Pippin’in seferleri, Avarların “halka” denen merkezini ele geçirip büyük hazinelerini Frank ülkesine taşıdı. Avar siyasi varlığı 9. yüzyılın başında sona erdi.

Mirası

  • Avrupa’ya üzengi ve bozkır süvari tekniklerinin yayılmasında rol oynadılar.
  • Pannonya ovası, sonraki yüzyıllarda Macarların yurdu oldu.

Kaynakça

  • Menandros Protektor ve Theophylaktos Simokattes’in eserleri.
  • Walter Pohl, The Avars: A Steppe Empire in Central Europe, 567–822, Cornell, 2018.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Avar Kağanlığı için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →