Bozkır mirası · Destan ve hikâye

Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek Boyu

Banu Çiçek’e beşik kertmesi nişanlı Beyrek’in on altı yıllık esareti ve ozan kılığında düğüne dönüşü.

Dede Korkut Kitabı’nın en uzun ve en sevilen hikâyelerinden biridir. Sevda, sadakat ve sabrı anlatır; Türk halk hikâyelerindeki “kılık değiştirip düğüne dönen kahraman” motifinin en eski örneklerindendir.

Hikâye

Kam Büre Bey’in oğlu Beyrek, doğmadan önce Paysar Bey’in kızı Banu Çiçek’le beşik kertmesi nişanlanır. Beyrek büyüyünce bir avda Banu Çiçek’le karşılaşır. İkisi at yarışır, ok atar ve güreşir; Beyrek kazanır. Banu Çiçek’in kardeşi Deli Karçar evliliğe karşı çıkar; Dede Korkut kız istemeye gider ve Deli Karçar’ın ağır şartları yerine getirilir.

Düğün gecesi düşman Beyrek’i ve yiğitlerini baskınla tutsak alır; Beyrek Bayburt hisarında on altı yıl esir kalır. Bu sırada Yaltacuk, Beyrek’in öldüğü haberini getirir ve Banu Çiçek’le evlenmek ister.

Beyrek haberi alır, hisar beyinin kızının yardımıyla kaçar. Ozan kılığında düğüne gelir; kimse onu tanımaz. Yayını kurar, kimsenin kuramadığı yayı kurmasıyla ve parmağındaki yüzükle tanınır. Yaltacuk’u cezalandırır, Oğuz beyleriyle hisara yürür ve tutsak yiğitlerini kurtarır.

Anlamı

Hikâye, kadın ile erkeğin eşit yarışabildiği Oğuz bozkır hayatını gösterir. Beyrek’in on altı yıllık sabrı ve Banu Çiçek’in bekleyişi, sadakat değerinin destandaki karşılığıdır. Beyrek’in ölümü ise son hikâyede anlatılır.

Kaynakça

  • Muharrem Ergin, Dede Korkut Kitabı, TDK.
  • Geoffrey Lewis, The Book of Dede Korkut, Penguin, 1974.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek Boyu için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →