Destan
Reşidüddin’in anlatımına göre Türk ve Moğol boyları arasındaki büyük bir savaşta yenilen taraftan yalnız iki erkek, Nükuz ve Kıyan, eşleriyle birlikte kurtuldu. Bunlar dağların arasında, girişi tek bir dar yoldan olan ve içi otlak ve ırmaklarla dolu bir vadiye sığındı. Bu yere Ergenekon dendi. Yüzyıllar içinde çoğalan soyları vadiye sığmaz oldu. Bir demirci, dağdaki demir madenini eritmeyi önerdi. Yetmiş deriden yetmiş körük yapıldı, dağın eteğine odun ve kömür yığıldı; körükler çalıştırılınca demir dağ eridi ve bir yol açıldı. Halk Ergenekon’dan çıkarak eski yurtlarına döndü.
Bozkurt ve Nevruz
Ziya Gökalp’in 1914’te yayımladığı Ergenekon şiiri ve Türk milliyetçi geleneği, destanı Göktürklerin kurt ata efsanesiyle birleştirerek Türkleri Ergenekon’dan çıkaranın bir bozkurt olduğunu anlatır. Ebulgazi Bahadır Han’ın anlatımında Ergenekon’dan çıkış günü her yıl kutlanır; Türk geleneğinde bu gün Nevruz ile özdeşleştirilir ve “Ergenekon Bayramı” olarak anılır.
Kaynakça
- Reşidüddin, Câmiu’t-Tevârîh.
- Ebulgazi Bahadır Han, Şecere-i Türk.
- Ziya Gökalp, Kızıl Elma, 1914.