Tarih
Bölge, Selçuklulardan itibaren Oğuz Türklerinin yurdu oldu; Akkoyunlu ve Karakoyunlu devletleri burada güçlendi. 19. yüzyılda kuzey Azerbaycan Rusya’ya bağlandı. 28 Mayıs 1918’de Müslüman Doğu’nun ilk cumhuriyeti olan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti kuruldu; aynı yıl Osmanlı’nın Kafkas İslam Ordusu Bakü’yü kurtardı. 1920’de Sovyet işgaline uğrayan ülke, 1991’de yeniden bağımsızlığını kazandı.
Karabağ
Bağımsızlığın ilk yıllarında Ermenistan’la yaşanan savaşta Dağlık Karabağ ve çevresindeki yedi bölge işgal edildi; bir milyona yakın Azerbaycanlı yurdundan oldu. 2020’deki 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan topraklarının büyük kısmını geri aldı; 2023’te Karabağ’ın tamamında egemenliğini yeniden kurdu. Türkiye, bu süreçte Azerbaycan’ın en yakın destekçisi oldu.
Ekonomi
Azerbaycan’ın ekonomisi petrol ve doğal gaza dayanır. Bakü–Tiflis–Ceyhan petrol boru hattı ve Güney Gaz Koridoru, Hazar enerjisini Türkiye üzerinden dünya pazarlarına taşır. Bakü–Tiflis–Kars demiryolu da Orta Koridor’un önemli halkasıdır.
Kültür
Muğam müziği, aşık sanatı ve halıcılık UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesindedir. Bakü’nün surlarla çevrili eski şehri İçerişehir, Kız Kulesi ve Şirvanşahlar Sarayı ile birlikte Dünya Mirası Listesi’ndedir. Nahçıvan, Azerbaycan’a bağlı özerk bir cumhuriyettir.
Kaynakça
- IMF, World Economic Outlook, Ekim 2026.
- Global Firepower, 2026 Military Strength Ranking.
- Tadeusz Swietochowski, Russian Azerbaijan, 1905–1920, Cambridge.