Türk dünyası bugün · Devlet

Kazakistan

Dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesi; bozkırın mirasçısı, Orta Asya’nın en büyük ekonomisi ve Türk dünyasının ikinci büyük ekonomisi.

Kazakistan, Orta Asya’nın kuzeyinde, Hazar Denizi’nden Altay dağlarına uzanan bozkırlarda yer alan bağımsız Türk devletidir. Yüzölçümüyle dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesidir ve denize kıyısı olmayan ülkelerin en büyüğüdür.

İçindekiler
  1. Tarih
  2. Ekonomi
  3. Kültür
  4. Türk dünyasındaki yeri
  5. Kaynakça

Tarih

Kazak bozkırı, Sakaların, Hunların, Göktürklerin, Kıpçakların ve Altın Orda’nın yurdu oldu. Kazak Hanlığı 1465 dolayında Kerey ve Canıbek Hanlar tarafından kuruldu. 18. ve 19. yüzyılda Rusya’nın egemenliğine giren Kazaklar, Sovyet döneminde 1930’ların büyük kıtlığında nüfuslarının çok büyük bir kısmını kaybetti. 16 Aralık 1991’de bağımsızlık ilan edildi; Türkiye Kazakistan’ı ilk tanıyan ülke oldu.

Ekonomi

Kazakistan Orta Asya’nın en büyük ekonomisidir. Petrol, doğal gaz, uranyum (dünyanın en büyük üreticisi), bakır ve tahıl başlıca zenginlikleridir. Hazar’daki Tengiz ve Kaşağan petrol yatakları dünyanın en büyükleri arasındadır. Baykonur Uzay Üssü de Kazakistan topraklarındadır.

Kültür

Kazaklar göçebe bozkır kültürünü en canlı yaşatan Türk halklarındandır. Dombıra ile söylenen akın atışmaları, kartalla avcılık, at oyunları ve keçe çadır (kiyiz üy) bugün de yaşayan geleneklerdir. Türkistan şehrindeki Hoca Ahmed Yesevî Türbesi, Türk dünyasının manevi merkezlerindendir. Fârâbî’nin doğduğu Otrar da Kazakistan’dadır.

Türk dünyasındaki yeri

Kazakistan, Türk Devletleri Teşkilatı’nın kurucularındandır; Uluslararası Türk Akademisi Astana’dadır. Kazakistan’ın Latin alfabesine geçme kararı, Türk dünyasında ortak yazı birliği açısından önemli bir adımdır.

Kaynakça

  • IMF, World Economic Outlook, Ekim 2026.
  • Global Firepower, 2026 Military Strength Ranking.
  • Martha Brill Olcott, The Kazakhs, Hoover Institution Press.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Kazakistan için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →