Cumhuriyet · Savaş ve olay

Büyük Taarruz

Türk ordusunun Kurtuluş Savaşı’nı zaferle sonuçlandıran genel saldırısı; 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi.

Büyük Taarruz, Türk Kurtuluş Savaşı’nda Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusunun 26 Ağustos 1922’de Batı Anadolu’daki Yunan ordusuna karşı başlattığı genel saldırıdır. 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile Yunan ordusunun ana gücü yok edildi; 9 Eylül’de Türk ordusu İzmir’e girdi. Taarruz, Kurtuluş Savaşı’nın askerî açıdan zaferle sonuçlanmasını sağladı. 30 Ağustos Türkiye’de Zafer Bayramı olarak kutlanır.

İçindekiler
  1. Arka plan
  2. Taarruz
  3. Başkomutanlık Meydan Muharebesi
  4. Sonuçları
  5. Kaynakça

Arka plan

1921’deki Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra Yunan ordusu Afyonkarahisar–Eskişehir hattına çekilmiş ve güçlü bir savunma hattı kurmuştu. Türk ordusu bir yıl boyunca gizlice hazırlandı. Mustafa Kemal, Meclis’te taarruzun ertelenmesini eleştirenlere karşı ordunun tam hazırlanmasını bekledi. Ağustos 1922’de birlikler, düşmanın fark etmemesi için geceleri yürüyerek taarruz bölgesine toplandı.

Taarruz

26 Ağustos sabahı, şafakla birlikte Kocatepe’den yönetilen topçu ateşiyle taarruz başladı. Türk piyadesi Afyonkarahisar’ın güneyindeki tahkimli tepeleri kısa sürede ele geçirdi; süvari birlikleri düşman hatlarının gerisine sızarak iletişimi kesti. 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar kurtarıldı. Yunan ordusunun ana gücü Dumlupınar yönünde çekilmeye çalışırken kuşatıldı.

Başkomutanlık Meydan Muharebesi

30 Ağustos’ta Dumlupınar çevresinde kuşatılan Yunan kuvvetleri büyük ölçüde imha edildi ya da esir alındı. Yunan komutanı General Trikoupis 2 Eylül’de esir düştü. Mustafa Kemal Paşa 1 Eylül’de ordulara şu emri verdi:

Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!

Sonuçları

Türk ordusu 9 Eylül’de İzmir’e girdi; 18 Eylül’de Batı Anadolu tamamen kurtarıldı. 11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalandı; Doğu Trakya savaşmadan Türkiye’ye bırakıldı. 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı ve 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması imzalandı. Büyük Taarruz’un 26 Ağustos’ta başlaması, 1071 Malazgirt zaferinin yıl dönümüne denk gelir.

Kaynakça

  • Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk.
  • Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı, Türk İstiklal Harbi: Büyük Taarruz.
  • Andrew Mango, Atatürk, 1999.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Büyük Taarruz için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →