Arka plan
1921’deki Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra Yunan ordusu Afyonkarahisar–Eskişehir hattına çekilmiş ve güçlü bir savunma hattı kurmuştu. Türk ordusu bir yıl boyunca gizlice hazırlandı. Mustafa Kemal, Meclis’te taarruzun ertelenmesini eleştirenlere karşı ordunun tam hazırlanmasını bekledi. Ağustos 1922’de birlikler, düşmanın fark etmemesi için geceleri yürüyerek taarruz bölgesine toplandı.
Taarruz
26 Ağustos sabahı, şafakla birlikte Kocatepe’den yönetilen topçu ateşiyle taarruz başladı. Türk piyadesi Afyonkarahisar’ın güneyindeki tahkimli tepeleri kısa sürede ele geçirdi; süvari birlikleri düşman hatlarının gerisine sızarak iletişimi kesti. 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar kurtarıldı. Yunan ordusunun ana gücü Dumlupınar yönünde çekilmeye çalışırken kuşatıldı.
Başkomutanlık Meydan Muharebesi
30 Ağustos’ta Dumlupınar çevresinde kuşatılan Yunan kuvvetleri büyük ölçüde imha edildi ya da esir alındı. Yunan komutanı General Trikoupis 2 Eylül’de esir düştü. Mustafa Kemal Paşa 1 Eylül’de ordulara şu emri verdi:
Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!
Sonuçları
Türk ordusu 9 Eylül’de İzmir’e girdi; 18 Eylül’de Batı Anadolu tamamen kurtarıldı. 11 Ekim 1922’de Mudanya Mütarekesi imzalandı; Doğu Trakya savaşmadan Türkiye’ye bırakıldı. 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı ve 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması imzalandı. Büyük Taarruz’un 26 Ağustos’ta başlaması, 1071 Malazgirt zaferinin yıl dönümüne denk gelir.
Kaynakça
- Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk.
- Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı, Türk İstiklal Harbi: Büyük Taarruz.
- Andrew Mango, Atatürk, 1999.