Türk–İslam · Yer

Kaşgar

İpek Yolu’nun Doğu Türkistan’daki büyük vaha şehri; Karahanlıların merkezi, Kaşgarlı Mahmud’un ve Kutadgu Bilig’in şehri.

Kaşgar, Doğu Türkistan’da, Tarım havzasının batı ucunda yer alan bir vaha şehridir. İpek Yolu’nun kuzey ve güney kollarının birleştiği noktada bulunduğu için iki bin yıl boyunca Çin, Orta Asya, Hindistan ve İran arasındaki ticaretin kavşağı oldu. Karahanlı Devleti’nin merkezlerinden biriydi; Satuk Buğra Han burada İslam’ı kabul edip tahta çıktı, Yusuf Has Hacib Kutadgu Bilig’i burada yazdı ve Kaşgarlı Mahmud adını bu şehirden aldı.

Tarihçe

Kaşgar, Çin kaynaklarında MÖ 2. yüzyıldan itibaren Shule adıyla geçer. Budist bir şehir krallığı olarak Han ve Tang hanedanlarının, Göktürklerin ve Tibetlilerin egemenliği arasında el değiştirdi. 10. yüzyılda Karahanlıların merkezi oldu ve İslamlaştı.

Sonraki yüzyıllarda Karahıtaylar, Moğollar ve Çağatay hanları bölgeye hâkim oldu. 16. yüzyılda Yarkent Hanlığı, ardından Hocalar döneminde Kaşgar önemli bir dinî merkezdi. 18. yüzyılın ortasında Çing hanedanı bölgeyi ele geçirdi. 19. yüzyılda Yakup Bey’in kurduğu Kaşgar Emirliği, Osmanlı Devleti ile ilişki kurdu ve Sultan Abdülaziz’i halife olarak tanıdı.

Önemli yapılar

  • İd Kah Camii: 15. yüzyılda kurulan ve Doğu Türkistan’ın en büyük camilerinden biri.
  • Afak Hoca Türbesi: 17. yüzyıl Kaşgar hocalarının türbesi.
  • Şehrin yakınlarında, Opal köyünde Kaşgarlı Mahmud’un, Artuş’ta Satuk Buğra Han’ın türbeleri bulunur.

Kaynakça

  • W. Barthold, Moğol İstilasına Kadar Türkistan.
  • James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang, 2007.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Kaşgar için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →