Türk–İslam · Yer

Semerkant

Timur’un başkenti; Registan meydanı, Gur-i Emir ve Uluğ Bey rasathanesiyle İslam dünyasının en görkemli şehirlerinden biri.

Semerkant, bugünkü Özbekistan’da Zerefşan vadisinde yer alan, dünyanın en eski sürekli yerleşim yerlerinden biri olan şehirdir. Antik çağda Soğdiana’nın merkezi, İpek Yolu’nun büyük ticaret şehirlerinden biriydi. 14. yüzyılın sonunda Timur’un başkenti olarak İslam dünyasının en görkemli şehirlerinden birine dönüştü. 2001’de “Semerkant – Kültürlerin Kavşağı” adıyla UNESCO Dünya Mirası listesine alındı.

İçindekiler
  1. Antik ve erken Orta Çağ
  2. Türk–İslam dönemi
  3. Timur’un başkenti
  4. Kaynakça

Antik ve erken Orta Çağ

Şehrin eski çekirdeği bugünkü Afrasiyab tepesidir. Büyük İskender MÖ 329’da şehri aldı; Yunanlar ona Marakanda diyordu. Soğd döneminde Semerkant, İpek Yolu ticaretini yöneten Soğdlu tüccarların merkeziydi. Afrasiyab’da bulunan 7. yüzyıla ait duvar resimleri, Semerkant hükümdarının huzuruna gelen elçiler arasında uzun saçlı Göktürk askerlerini gösterir. 8. yüzyılın başında Araplar şehri fethetti.

Türk–İslam dönemi

Semerkant, Samaniler döneminde ve Batı Karahanlıların merkezi olarak gelişti. 1220’de Cengiz Han’ın ordusu şehri büyük ölçüde yıktı.

Timur’un başkenti

Timur 1370’ten sonra Semerkant’ı başkenti yaptı ve fethettiği ülkelerden getirdiği ustalarla şehri yeniden inşa ettirdi. Bibi Hanım Camii, Şah-ı Zinde türbeler topluluğu ve Timur’un gömülü olduğu Gur-i Emir bu dönemin eserleridir. Torunu Uluğ Bey, Registan meydanında medrese ve şehrin dışında büyük bir rasathane kurdurdu. Registan’daki diğer iki medrese (Şirdar ve Tilla Kari) 17. yüzyılda eklendi.

Kaynakça

  • UNESCO Dünya Mirası Merkezi, “Samarkand – Crossroad of Cultures” (603).
  • Ruy González de Clavijo, Timur’a Elçilik.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Semerkant için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →