Türk dünyası bugün · Devlet

Türkmenistan

Karakum çölü ve Ahal-Teke atlarının ülkesi; dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerinden birine sahip, BM tarafından tanınan daimî tarafsız Türk devleti.

Türkmenistan, Orta Asya’nın güneybatısında, Hazar Denizi ile Ceyhun ırmağı arasında yer alan bağımsız Türk devletidir. Topraklarının büyük kısmını Karakum çölü kaplar. Türkmenler, Oğuz Türklerinin doğrudan mirasçısıdır ve dilleri Türkiye Türkçesine çok yakındır.

İçindekiler
  1. Tarih
  2. Tarafsızlık
  3. Ekonomi
  4. Kültür
  5. Kaynakça

Tarih

Türkmenistan toprakları, Büyük Selçuklu devletinin doğduğu yerdir; Selçuklu başkenti Merv’in kalıntıları bugün Türkmenistan’dadır ve Sultan Sencer’in türbesi burada yükselir. Kuneyurgenç, Harezmşahlar’ın merkezlerindendi. 19. yüzyılda Türkmenler Rus ilerleyişine karşı direndi; 1881’deki Gökdepe savunması bu direnişin simgesidir. Ülke 27 Ekim 1991’de bağımsız oldu.

Tarafsızlık

Türkmenistan, 12 Aralık 1995’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararıyla “daimî tarafsız” statüsü kazandı. Bu yüzden askerî ittifaklara katılmaz ve Türk Devletleri Teşkilatı’nda gözlemci olarak yer alır.

Ekonomi

Türkmenistan dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerine sahip ülkelerinden biridir; Galkınış gaz sahası dünyanın en büyüklerindendir. Gaz Çin’e boru hatlarıyla taşınır; Hazar ötesi hat projesiyle Avrupa’ya ulaştırılması hedeflenir.

Kültür

Türkmen halıları, Ahal-Teke atları ve Türkmen müziği dünyaca ünlüdür. Ahal-Teke atı devletin simgesidir; Türkmen bayrağında beş halı göbeği yer alır. Gorkut Ata (Dede Korkut) Türkmenlerin ulusal kahramanlarındandır. Merv, Kuneyurgenç ve Nisa UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.

Kaynakça

  • IMF, World Economic Outlook, Ekim 2026; Global Firepower, 2026.
  • Adrienne Lynn Edgar, Tribal Nation: The Making of Soviet Turkmenistan, Princeton.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Türkmenistan için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →