Osmanlı · Kişi

Mimar Sinan

Elli yıl boyunca başmimarlık yapan, Süleymaniye ve Selimiye’yi yükselten, Türk ve dünya mimarlığının en büyük ustalarından biri.

Mimar Sinan, Osmanlı İmparatorluğu’nun en parlak döneminde yaklaşık elli yıl boyunca başmimarlık yapmış, cami, külliye, köprü, kervansaray, hamam ve su yollarından oluşan yüzlerce yapıya imza atmış ustadır. Eserleri bugün İstanbul’dan Edirne’ye, Şam’dan Budin’e kadar uzanan bir coğrafyada ayaktadır.

İçindekiler
  1. Yeniçerilikten mimarlığa
  2. Çıraklık, kalfalık, ustalık
  3. Bir şehri biçimlendirmek
  4. Mühendis Sinan
  5. Ölümü
  6. Kaynakça

Yeniçerilikten mimarlığa

Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu ve devşirme olarak İstanbul’a getirildi. Yeniçeri olarak Yavuz ve Kanuni dönemindeki seferlere katıldı. Seferlerde köprü ve gemi yapımıyla dikkat çekti; 1538 Karaboğdan seferinde Prut nehri üzerine kısa sürede kurduğu köprü ünlüdür. Bu sırada farklı ülkelerin mimarisini yakından gördü. 1539’da Hassa başmimarı oldu.

Çıraklık, kalfalık, ustalık

Sinan kendi eserleri için şöyle der: İstanbul’daki Şehzade Camii (1548) çıraklık, Süleymaniye Camii (1557) kalfalık, Edirne’deki Selimiye Camii (1575) ustalık eseridir. Selimiye’nin kubbesi, Ayasofya’nın kubbesiyle boy ölçüşür; dört ince minaresiyle Osmanlı mimarisinin doruğu sayılır ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.

Bir şehri biçimlendirmek

Sinan yalnız anıtsal camiler yapmadı. Kırkçeşme su yolları, Büyükçekmece köprüsü, Haseki Hürrem Sultan Hamamı, Sokollu Mehmed Paşa ve Rüstem Paşa camileri gibi yapılarla İstanbul’un siluetini ve gündelik hayatını biçimlendirdi. Yetiştirdiği mimarlar arasında Sultanahmet Camii’nin mimarı Sedefkâr Mehmed Ağa da vardır.

Mühendis Sinan

Sinan’ın yapıları depreme dayanıklılıklarıyla da dikkat çeker. Kubbelerin yükünü taşıyan payeler, ağırlık kuleleri ve temel sistemleri, yapıların yüzyıllardır büyük depremlere rağmen ayakta kalmasını sağladı. Süleymaniye’de akustiği iyileştirmek için kubbeye yerleştirilen küpler ve kandil isini toplayan is odası, onun mühendislik inceliklerine örnek olarak anlatılır.

Ölümü

Yaklaşık yüz yaşında 1588’de öldü. Süleymaniye Külliyesi’nin yanında, kendi tasarladığı sade türbesine gömüldü. Hayatı ve eserleri, arkadaşı şair Sâî Mustafa Çelebi’nin yazdığı Tezkiretü’l-Bünyân gibi eserlerde kayıtlıdır.

Kaynakça

  • Sâî Mustafa Çelebi, Yapılar Kitabı: Tezkiretü’l-Bünyân ve Tezkiretü’l-Ebniye, haz. Hayati Develi, Koçbank.
  • Gülru Necipoğlu, Sinan Çağı, YKY.
  • Doğan Kuban, Sinan’ın Sanatı ve Selimiye, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Mimar Sinan için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →