Osmanlı · Kişi

Çelebi Mehmed

Ankara yenilgisinden sonra kardeşleriyle taht mücadelesini kazanıp Fetret Devri’ni bitiren, devletin “ikinci kurucusu” sayılan padişah.

I. Mehmed, nazik ve ölçülü kişiliği yüzünden “Çelebi” lakabıyla anılan padişahtır. 1402 Ankara yenilgisinden sonra dağılmak üzere olan Osmanlı Devleti’ni yeniden birleştirdiği için tarihçiler onu devletin ikinci kurucusu sayar.

İçindekiler
  1. Fetret Devri
  2. Devleti toparlamak
  3. Bursa’nın Yeşili
  4. Mirası
  5. Soy ağacı
  6. Kaynakça

Fetret Devri

Yıldırım Bayezid’in esir düşmesinden sonra oğulları ülkeyi paylaştı: Süleyman Çelebi Edirne’de, İsa Çelebi Bursa’da, Mehmed Çelebi Amasya ve Tokat çevresinde hüküm sürdü. Timur, Anadolu beyliklerini eski topraklarına iade etmişti. On bir yıl süren bu dönemde Mehmed önce İsa’yı, sonra Süleyman’ı devre dışı bırakan Musa Çelebi’yi yendi. 1413’te Çamurlu Derbent Savaşı’ndan sonra Osmanlı topraklarının tek hükümdarı oldu.

Devleti toparlamak

Çelebi Mehmed, Bizans ve Anadolu beylikleriyle barışçı ilişkiler kurarak devlete nefes aldırdı. Karamanoğulları ve İsfendiyaroğulları ile mücadele etti; kaybedilen toprakların bir kısmını geri aldı. 1416’da Şeyh Bedreddin’in ve onun müritleri Börklüce Mustafa ile Torlak Kemal’in önderlik ettiği ayaklanmayı bastırdı. Kardeşi olduğunu iddia eden Düzmece Mustafa’nın girişimini de durdurdu.

Bursa’nın Yeşili

Bursa’daki Yeşil Cami ve Yeşil Türbe, onun adına yapılmış ve erken Osmanlı sanatının en ince örneklerinden sayılan yapılardır. Firuze ve yeşil çinileri, ağaç işçiliği ve taş süslemeleriyle Selçuklu mirası ile yeni Osmanlı zevkini buluşturur.

Mirası

Çelebi Mehmed 1421’de Edirne’de öldüğünde devlet yeniden Balkanlarda ve Anadolu’da güçlü bir konuma gelmişti. Oğlu II. Murad, bu temel üzerinde Varna ve II. Kosova zaferlerini kazandı; torunu Fatih İstanbul’u fethetti.

Soy ağacı

Osmanlı hanedanı · Ertuğrul’dan Kanuni’ye

Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.

Kaynakça

  • Halil İnalcık, “Mehmed I”, TDV İslâm Ansiklopedisi.
  • Dimitris Kastritsis, The Sons of Bayezid, Brill, 2007.
  • Âşıkpaşazâde, Tevârih-i Âl-i Osman.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Çelebi Mehmed için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →