Bozkır mirası · Kavram ve eser

Kurultay

Bozkır devletlerinde hükümdarın, beylerin ve boy temsilcilerinin devlet işlerini görüştüğü büyük meclis.

Kurultay (toy, kengeş), Türk ve Moğol bozkır devletlerinde hükümdar, hükümdar ailesinin üyeleri, beyler ve boy temsilcilerinin katıldığı, devletin önemli kararlarının görüşüldüğü büyük toplantıdır. Hükümdarın seçilmesi ya da tahta çıkışının onaylanması, savaş ve barış kararları, töre (hukuk) düzenlemeleri ve devlet görevlilerinin atanması kurultayda görüşülürdü.

İçindekiler
  1. Hunlar ve Göktürkler
  2. Selçuklular ve Moğollar
  3. Bugün
  4. Kaynakça

Hunlar ve Göktürkler

Çin kaynaklarına göre Hunlar yılda birkaç kez büyük toplantılar yapardı: Yılın başında tanhunun sarayında, ilkbaharda atalara ve göğe kurban için, sonbaharda ise insan ve hayvan sayımı için toplanılırdı. Göktürklerde de benzer toplantılar yapılır; yeni kağan beyler tarafından keçe üzerinde dokuz kez döndürülerek tahta çıkarılırdı.

Selçuklular ve Moğollar

1040 Dandanakan zaferinden sonra Selçuklu beyleri savaş alanında kurultay toplayarak Tuğrul Bey’i sultan seçti ve fethedilen toprakları paylaştırdı. Moğol İmparatorluğu’nda 1206’daki kurultay Temuçin’i Cengiz Han olarak ilan etti; büyük hanların seçimi her zaman kurultayda yapıldı. Timur da 1370’te Belh’te yapılan kurultayda hükümdar oldu.

Bugün

Kurultay kelimesi, Türkiye’de siyasi partilerin büyük kongreleri için, Türk dünyasında da çeşitli meclis ve toplantılar için kullanılmaya devam eder.

Kaynakça

  • Sima Qian, Shiji, 110. bölüm.
  • İbrahim Kafesoğlu, Türk Millî Kültürü.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Kurultay için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →