Türk–İslam · Savaş ve olay

Dandanakan Savaşı

Selçuklu Türkmenlerinin Gazneli ordusunu yenerek Büyük Selçuklu Devleti’ni kurduğu savaş.

Dandanakan Savaşı, 23 Mayıs 1040’ta Merv yakınlarındaki Dandanakan kalesi önünde Selçuklu Türkmenleri ile Gazneli Sultanı I. Mesud’un ordusu arasında yapılan savaştır. Selçukluların kesin zaferiyle sonuçlandı ve Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun kuruluşunu sağladı.

İçindekiler
  1. Arka plan
  2. Savaş
  3. Sonuçları
  4. Soy ağacı
  5. Kaynakça

Arka plan

1035’te Horasan’a geçen Selçuklular, Gazneli sultanı Mesud’dan yurt almış, kısa sürede Merv ve Nişabur’u ele geçirmişti. Mesud, Horasan’ı geri almak için büyük ve ağır bir ordu topladı; ordusunda savaş filleri ve ağır süvari bulunuyordu. Selçuklular ise hafif atlı okçulardan oluşan, hızlı hareket eden bir kuvvetti.

Savaş

Selçuklular doğrudan meydan savaşından kaçınarak Gazneli ordusunu çöl kenarındaki yollarda yıprattı; kuyuları kapatıp su kaynaklarını kontrol ettiler. Susuzluk ve sıcakla bitkin düşen Gazneli ordusu, Dandanakan kalesi önünde Selçuklu süvarisinin saldırısına uğradı. Gazneli ordusundaki bazı Türk komutanların taraf değiştirmesi bozgunu hızlandırdı. Mesud küçük bir kuvvetle kaçabildi.

Sonuçları

Savaş alanında toplanan kurultayda Tuğrul Bey sultan ilan edildi. Selçuklular zaferi komşu devletlere ve Abbasi halifesine bildirdi. Horasan kesin olarak Selçukluların eline geçti; fethedilen topraklar aile üyeleri arasında paylaştırıldı: Çağrı Bey Merv’e, Tuğrul Nişabur’a yerleşti. Gazneliler bundan sonra Afganistan ve Hindistan’a çekildi.

Soy ağacı

Selçuklu hanedanıBüyük Selçuklu sultanları Mikail kolundan, Anadolu Selçuklu sultanları Arslan Yabgu kolundan gelir.

  • Dukak
    • Selçuk Bey
      • Mikail
      • Arslan Yabgu
        • Kutalmış
          • I. Süleyman Şah1075–1086
      • Musa Yabgu

Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.

Kaynakça

  • Beyhakî, Târîh-i Beyhakî.
  • Osman Turan, Selçuklular Tarihi ve Türk–İslam Medeniyeti.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Dandanakan Savaşı için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →