Arka plan
1035’te Horasan’a geçen Selçuklular, Gazneli sultanı Mesud’dan yurt almış, kısa sürede Merv ve Nişabur’u ele geçirmişti. Mesud, Horasan’ı geri almak için büyük ve ağır bir ordu topladı; ordusunda savaş filleri ve ağır süvari bulunuyordu. Selçuklular ise hafif atlı okçulardan oluşan, hızlı hareket eden bir kuvvetti.
Savaş
Selçuklular doğrudan meydan savaşından kaçınarak Gazneli ordusunu çöl kenarındaki yollarda yıprattı; kuyuları kapatıp su kaynaklarını kontrol ettiler. Susuzluk ve sıcakla bitkin düşen Gazneli ordusu, Dandanakan kalesi önünde Selçuklu süvarisinin saldırısına uğradı. Gazneli ordusundaki bazı Türk komutanların taraf değiştirmesi bozgunu hızlandırdı. Mesud küçük bir kuvvetle kaçabildi.
Sonuçları
Savaş alanında toplanan kurultayda Tuğrul Bey sultan ilan edildi. Selçuklular zaferi komşu devletlere ve Abbasi halifesine bildirdi. Horasan kesin olarak Selçukluların eline geçti; fethedilen topraklar aile üyeleri arasında paylaştırıldı: Çağrı Bey Merv’e, Tuğrul Nişabur’a yerleşti. Gazneliler bundan sonra Afganistan ve Hindistan’a çekildi.
Soy ağacı
Selçuklu hanedanıBüyük Selçuklu sultanları Mikail kolundan, Anadolu Selçuklu sultanları Arslan Yabgu kolundan gelir.
- Dukak
- Selçuk Bey
- Mikail
- Tuğrul Bey1040–1063
- Çağrı Beyö. 1060
- Alp Arslan1063–1072
- Melikşah1072–1092
- Berkyaruk1094–1105
- I. Mahmud1092–1094
- Muhammed Tapar1105–1118
- Sencer1118–1157
- TutuşSuriye
- Melikşah1072–1092
- KavurdKirman
- Alp Arslan1063–1072
- Arslan Yabgu
- Kutalmış
- I. Süleyman Şah1075–1086
- I. Kılıç Arslan1092–1107
- I. Mesud1116–1156
- II. Kılıç Arslan1156–1192
- I. Mesud1116–1156
- I. Kılıç Arslan1092–1107
- I. Süleyman Şah1075–1086
- Kutalmış
- Musa Yabgu
- Mikail
- Selçuk Bey
Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.
Kaynakça
- Beyhakî, Târîh-i Beyhakî.
- Osman Turan, Selçuklular Tarihi ve Türk–İslam Medeniyeti.