Osmanlı · Kişi

II. Bayezid

Kardeşi Cem Sultan’la mücadeleden sonra devleti barış, imar ve donanmayla güçlendiren, 1492’de İspanya’dan kaçan Müslüman ve Yahudileri kurtaran “Veli” padişah.

II. Bayezid, babası Fatih’in fetih dolu saltanatından sonra devleti otuz bir yıl boyunca daha sakin bir yolda yöneten padişahtır. Dindarlığı ve âlimlere düşkünlüğü yüzünden “Veli” diye anıldı. Onun döneminde Osmanlı, büyük bir deniz gücü olmaya başladı.

İçindekiler
  1. Cem Sultan meselesi
  2. Seferler ve donanma
  3. 1492: Endülüs’ten kurtarılanlar
  4. İmar ve ilim
  5. Son yılları
  6. Soy ağacı
  7. Kaynakça

Cem Sultan meselesi

Fatih’in ölümünden sonra kardeşi Cem Sultan Bursa’da kendini padişah ilan etti. Yenişehir yakınında yenilen Cem, önce Memlüklere, sonra Rodos şövalyelerine sığındı; ardından Fransa’da ve Roma’da papanın elinde tutuldu. Avrupa devletleri onu Osmanlı’ya karşı bir koz olarak kullanmak istediği için Bayezid, Cem 1495’te Napoli’de ölene kadar büyük seferlerden kaçındı.

Seferler ve donanma

1484’te Boğdan’daki Kili ve Akkerman alınarak Karadeniz’in kuzey ticaret yolları denetim altına girdi. 1499–1502 Osmanlı-Venedik savaşında Kemal Reis komutasındaki donanma İnebahtı (Zonchio) deniz savaşını kazandı; Modon, Koron ve İnebahtı alındı. Bu savaş, Osmanlı’nın Akdeniz’de Venedik’e denk bir güç olduğunu gösterdi.

1492: Endülüs’ten kurtarılanlar

İspanya’da Gırnata’nın düşmesinden ve 1492 sürgün fermanından sonra Bayezid, Kemal Reis’in gemilerini göndererek Endülüs Müslümanlarını ve Sefarad Yahudilerini Osmanlı topraklarına taşıttı. Bu insanlar İstanbul, Selanik ve İzmir’e yerleşti; Osmanlı’nın hoşgörülü yönetiminin simgelerinden biri oldu.

İmar ve ilim

İstanbul’daki Bayezid Camii ve külliyesi, Amasya’daki külliye ve Edirne’deki II. Bayezid Külliyesi onun eseridir. Edirne külliyesindeki darüşşifa, akıl hastalarının su sesi ve müzikle tedavi edildiği bir hastane olarak tanınır; bugün Sağlık Müzesi’dir.

Son yılları

Saltanatının sonunda Anadolu’da Safevî yanlısı Şahkulu ayaklanması çıktı ve oğulları arasında taht kavgası başladı. 1512’de yeniçerilerin desteğini alan oğlu Selim’e tahtı bıraktı; Dimetoka’ya giderken yolda öldü.

Soy ağacı

Osmanlı hanedanı · Ertuğrul’dan Kanuni’ye

Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.

Kaynakça

  • Şehabettin Tekindağ, “Bayezid II”, TDV İslâm Ansiklopedisi.
  • Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300–1600), YKY.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, II. Bayezid için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →