Bozkır mirası · Kavram ve eser

Türkler ve Truva

Orta Çağ Avrupa’sında Türklerin Truvalıların soyundan geldiği inancı ve Fatih’in “Truvalıların öcünü aldık” sözü: kanıt ile efsane.

Orta Çağ ve Rönesans Avrupa’sında, Türklerin Truvalıların soyundan geldiğine dair bir inanç yaygındı. Bu inanç, tıpkı Odin’in Asya’dan geldiğini söyleyen Edda anlatısı gibi, tarihî bir gerçeği değil, Orta Çağ’ın kökenlendirme geleneğini yansıtır.

İçindekiler
  1. Efsanenin kaynağı
  2. Fatih’in sözü
  3. Ne kadar gerçek?
  4. Kaynakça

Efsanenin kaynağı

Orta Çağ Avrupa’sında birçok halk kendi kökenini Truva’ya bağlıyordu; Romalılar Aeneas’a, Franklar Truvalı bir ataya dayandırıldı. 7. yüzyıla ait Fredegar Kroniği, Frankların ve Türklerin ortak bir Truvalı atadan geldiğini yazar. Latince yazan bazı yazarlar Türklere, Truvalı kahraman Teukros’un adından “Teucri” dedi.

Fatih’in sözü

Fatih Sultan Mehmed’in hayatını yazan Rum tarihçi Kritovulos, padişahın 1462’de Truva harabelerini ziyaret ettiğini anlatır. Kritovulos’a göre Fatih burada, Tanrı’nın kendisini Truvalıların öcünü almak için bu güne sakladığını, onlara zulmedenlerin torunlarından intikam aldığını söylemiştir. Bu söz, Truva’yı yıkan Yunanların torunları ile Bizans’ı fetheden Türkler arasında bir bağ kurar.

Ne kadar gerçek?

Türklerin Truvalılarla soy bağı olduğuna dair tarihî ya da arkeolojik bir kanıt yoktur. Türkler Anadolu’ya 11. yüzyılda gelmiştir; Truva ise Tunç Çağı’nın bir şehridir. Efsane, Avrupalıların Türkleri kendi tarih anlatılarına yerleştirme çabası olarak değerlendirilir. Fatih’in sözü ise bir hükümdarın fethini antik tarih içinde anlamlandırma isteğini gösterir.

Kaynakça

  • Kritovulos, Tarih-i Sultan Mehmed Han-ı Sani, çev. Karolidi.
  • Fredegar Kroniği, III. kitap.
  • Margaret Meserve, Empires of Islam in Renaissance Historical Thought, 2008.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Türkler ve Truva için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →