Bursa ve Bithynia’nın fethi
Orhan, babasının son yıllarında Bursa kuşatmasını yönetiyordu. Uzun bir abluka sonunda Bursa 1326’da teslim oldu ve Osmanlı’nın ilk büyük şehri ve başkenti oldu. 1329’da Pelekanon’da (Maltepe) Bizans İmparatoru III. Andronikos’un ordusu yenildi. Ardından İznik (1331) ve İzmit (1337) alındı. 1345’te Karesi Beyliği topraklarını alarak Çanakkale Boğazı kıyısına ulaştı.
Devlet teşkilatı
Orhan döneminde Osmanlılar beylikten devlete geçişin ilk kurumlarını oluşturdu. Adına gümüş akçe basıldı (en eski örneği 1327 tarihlidir). İznik’te 1331’de ilk Osmanlı medresesi açıldı. Yaya ve müsellem adlı ilk düzenli askerî birlikler kuruldu. Kardeşi Alaeddin Ali Paşa’ya bazı düzenlemeler atfedilir.
Rumeli’ye geçiş
Bizans’taki iç savaş Osmanlılara Rumeli kapısını açtı. Taht mücadelesindeki VI. Ioannes Kantakuzenos, Orhan’dan yardım istedi ve kızı Theodora’yı onunla evlendirdi. Osmanlı birlikleri bu dönemde Trakya’ya geçip savaştı. 1352’de Gelibolu yarımadasındaki Çimpe kalesi Osmanlı eline geçti; 1354’teki depremle surları yıkılan Gelibolu da alındı. Oğlu Süleyman Paşa, Rumeli’deki fetihlerin komutanıydı.
Ölümü
Orhan’ın büyük oğlu Süleyman Paşa 1357’de bir av kazasında öldü. Orhan 1362’de Bursa’da öldü ve babasının yanına gömüldü. Yerine oğlu I. Murad geçti; onun döneminde Edirne alınarak Rumeli’deki Osmanlı varlığı kalıcı hâle geldi.
Mirası
- Bursa’yı Osmanlı’nın ilk başkenti yaptı.
- Akçe, medrese ve düzenli ordu ile devlet kurumlarını başlattı.
- Osmanlı’nın Avrupa’ya geçişini sağladı.
Soy ağacı
Osmanlı hanedanı · Ertuğrul’dan Kanuni’ye
- Ertuğrul Gazi
- Osman Gaziö. 1324
- Orhan Gazi1324–1362
- Süleyman Paşaö. 1357
- I. Murad1362–1389
- Savcı Bey
- I. Bayezid (Yıldırım)1389–1402
- Süleyman Çelebi
- İsa Çelebi
- Musa Çelebi
- I. Mehmed (Çelebi)1413–1421
- II. Murad1421–1451
- II. Mehmed (Fatih)1451–1481
- II. Bayezid1481–1512
- I. Selim (Yavuz)1512–1520
- I. Süleyman (Kanuni)1520–1566
- Şehzade Mustafaö. 1553
- II. Selim1566–1574
- Şehzade Bayezidö. 1561
- I. Süleyman (Kanuni)1520–1566
- I. Selim (Yavuz)1512–1520
- Cem Sultanö. 1495
- II. Bayezid1481–1512
- II. Mehmed (Fatih)1451–1481
- II. Murad1421–1451
- Mustafa Çelebi
- Yakub Çelebiö. 1389
- Alaeddin Paşa
- Orhan Gazi1324–1362
- Osman Gaziö. 1324
Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.
Kaynakça
- Âşıkpaşazâde, Tevârîh-i Âl-i Osman.
- İbn Battûta, Seyahatname (1331’de Orhan’ı ziyaretini anlatır).
- Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu: Klasik Çağ (1300–1600).