İçindekiler
Ailesi ve uç beyliği
Osman, Oğuzların Kayı boyuna bağlandığı kabul edilen Ertuğrul Gazi’nin oğludur. 13. yüzyılın sonunda Anadolu, Anadolu Selçuklu Devleti’nin İlhanlı egemenliği altında zayıflamasıyla birçok Türkmen beyliğine bölünmüştü. Ertuğrul’un Söğüt ve Domaniç çevresindeki yurdu, Bizans’ın Bithynia bölgesine komşu bir uç (sınır) bölgesiydi.
Kuruluş
Osman, babasının ölümünden (1281 dolayı) sonra beyliğin başına geçti. Çevredeki Bizans tekfurlarıyla bazen dostça, bazen savaşarak ilişkiler kurdu. Bilecik, Yarhisar, İnegöl ve Yenişehir gibi yerleri ele geçirdi; Yenişehir’i merkez yaptı. Osmanlı geleneği beyliğin bağımsızlığını 1299 olarak tarihlendirir; bu tarih sembolik bir kabuldür.
Koyunhisar (Bapheus)
1302’de İzmit yakınlarındaki Koyunhisar’da (Bapheus) Bizans ordusunu yendi. Bizans tarihçisi Pakhymeres’in de kaydettiği bu zafer, Osman’ın adını Bizans’ta duyurdu ve uç bölgelerindeki gazi topluluklarının Osmanlı etrafında toplanmasını hızlandırdı.
Osman’ın rüyası
Osmanlı kroniklerinde anlatılan rivayete göre Osman, Şeyh Edebali’nin evinde konuk kaldığı bir gece, şeyhin göğsünden çıkan ayın kendi göğsüne girdiğini, göbeğinden çıkan bir ağacın dallarının bütün dünyayı gölgelediğini gördü. Şeyh Edebali bu rüyayı, Osman’ın soyunun büyük bir devlet kuracağına yordu ve kızını onunla evlendirdi. Bu rüya, hanedanın meşruiyetini anlatan kurucu bir efsanedir.
Ölümü
Osman Gazi, son yıllarında hastalığı nedeniyle seferleri oğlu Orhan’a bıraktı. Orhan, Bursa kuşatmasını sürdürüyordu. Osman 1323 ya da 1324’te öldü. Bursa 1326’da alındıktan sonra naaşı buraya, bugün Tophane’de bulunan türbesine nakledildi.
Mirası
- Hanedan ve devlet onun adıyla “Osmanlı” olarak anıldı.
- Uç beyliğinden imparatorluğa geçişin ilk adımlarını attı.
- Türk geleneğinde adalet ve sadeliğin sembolü olarak anılır.
Soy ağacı
Osmanlı hanedanı · Ertuğrul’dan Kanuni’ye
- Ertuğrul Gazi
- Osman Gaziö. 1324
- Orhan Gazi1324–1362
- Süleyman Paşaö. 1357
- I. Murad1362–1389
- Savcı Bey
- I. Bayezid (Yıldırım)1389–1402
- Süleyman Çelebi
- İsa Çelebi
- Musa Çelebi
- I. Mehmed (Çelebi)1413–1421
- II. Murad1421–1451
- II. Mehmed (Fatih)1451–1481
- II. Bayezid1481–1512
- I. Selim (Yavuz)1512–1520
- I. Süleyman (Kanuni)1520–1566
- Şehzade Mustafaö. 1553
- II. Selim1566–1574
- Şehzade Bayezidö. 1561
- I. Süleyman (Kanuni)1520–1566
- I. Selim (Yavuz)1512–1520
- Cem Sultanö. 1495
- II. Bayezid1481–1512
- II. Mehmed (Fatih)1451–1481
- II. Murad1421–1451
- Mustafa Çelebi
- Yakub Çelebiö. 1389
- Alaeddin Paşa
- Orhan Gazi1324–1362
- Osman Gaziö. 1324
Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.
Kaynakça
- Âşıkpaşazâde, Tevârîh-i Âl-i Osman.
- Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu: Klasik Çağ (1300–1600).
- Cemal Kafadar, Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State, 1995.