Osmanlı · Kişi

Yıldırım Bayezid

Hızlı seferleriyle “Yıldırım” lakabını alan, Niğbolu’da Haçlıları yenip Anadolu’yu birleştiren, Ankara’da Timur’a yenilen padişah.

I. Bayezid, babası I. Murad’ın Kosova’da şehit düşmesi üzerine savaş meydanında tahta çıkan padişahtır. Balkanlarla Anadolu arasında şaşırtıcı bir hızla ordu taşıdığı için “Yıldırım” lakabıyla anıldı. Saltanatı Osmanlı’nın büyük bir imparatorluğa dönüşme denemesidir; ama aynı zamanda erken bir çöküşün de hikâyesidir.

İçindekiler
  1. Anadolu birliği
  2. Niğbolu zaferi
  3. İstanbul kuşatması
  4. Ankara ve Fetret
  5. Eserleri
  6. Soy ağacı
  7. Kaynakça

Anadolu birliği

Bayezid, babasının antlaşma siyasetini bırakıp Anadolu beyliklerini doğrudan topraklarına kattı. Germiyan, Aydın, Saruhan, Menteşe, Hamid ve Karaman toprakları kısa sürede Osmanlı’ya geçti; Kadı Burhaneddin’in ölümünden sonra Sivas ve Tokat da alındı. Böylece Anadolu, Anadolu Selçuklularından sonra ilk kez tek bir Türk devleti altında birleşti. Kendisine Kahire’deki Abbasi halifesinden “Sultânü’r-Rûm” (Rum diyarının sultanı) unvanı verilmesini istedi.

Niğbolu zaferi

Osmanlı’nın Tuna’ya dayanması Avrupa’da büyük bir Haçlı seferine yol açtı. Macar kralı Sigismund’un başını çektiği, Fransız ve Alman şövalyelerinin katıldığı ordu, 25 Eylül 1396’da Niğbolu önlerinde ağır bir yenilgiye uğradı. Bu zafer Balkanlardaki Osmanlı hâkimiyetini pekiştirdi.

İstanbul kuşatması

Bayezid İstanbul’u yıllarca kuşattı ve Boğaz’ın Anadolu yakasına Güzelce Hisar’ı (Anadolu Hisarı) yaptırdı. Bizans’ın düşmesi yakın görünüyordu; ancak doğudan gelen Timur tehlikesi kuşatmanın kaldırılmasına yol açtı.

Ankara ve Fetret

28 Temmuz 1402’de Ankara Savaşı’nda, ordusundaki Tatar birliklerinin ve beylik askerlerinin Timur tarafına geçmesiyle yenildi ve esir düştü. Ertesi yıl Akşehir’de öldü. Ardından gelen on bir yıllık Fetret Devri’nde oğulları taht için birbiriyle savaştı; devleti yeniden birleştiren Çelebi Mehmed oldu.

Eserleri

Bursa’daki Ulu Cami (1396–1400), Niğbolu zaferinin ganimetiyle yaptırıldı. Yirmi kubbesiyle erken Osmanlı mimarisinin en görkemli yapılarındandır. Bursa’daki Yıldırım Külliyesi de onun adını taşır.

Soy ağacı

Osmanlı hanedanı · Ertuğrul’dan Kanuni’ye

Altı çizili adlar kendi maddesine açılır. Yıllar hüküm süresini, “ö.” ölüm yılını gösterir. Geniş ağaçlar yana kaydırılır.

Kaynakça

  • Halil İnalcık, “Bayezid I”, TDV İslâm Ansiklopedisi.
  • Yaşar Yücel, Timur’un Ortadoğu-Anadolu Seferleri ve Sonuçları, TTK.
  • Neşrî, Kitâb-ı Cihan-nümâ.
Bu konuyu videoya dönüştürTarih Ajanı Studio, Yıldırım Bayezid için kaynaklı senaryo, görsel ve seslendirme hazırlar.
Studio’da başla →